Şu anki tabloya bakınca Cumhuriyet Halk Partisi içinde yaşanan “mutlak butlan” krizinin gerçek bir bölünmeye dönüşmesi halinde Türkiye siyasetinde 1990’lardaki merkez sol parçalanmasına benzer bir tablo oluşabilir.
Ama burada kritik nokta şu: Yeni partiyi kimin kuracağı ve hangi belediye başkanlarının yanında duracağıdır..
Şu an siyaset kulislerinde üç ana senaryo konuşuluyor:
1. Kontrollü Ayrışma Senaryosu (en olası)
Özgür Özel–İmamoğlu çizgisi yeni yapı kurar, CHP’nin “resmî” yapısı başka elde kalırsa:
• Eski/kurumsal CHP: %8–12
• Yeni muhalefet partisi: %18–26
• Toplam muhalif oy: yine %30 bandı
Çünkü CHP seçmeninin büyük bölümü artık “logodan çok:
• Belediye performansına,
• Genç kadroya,
• Ekrem İmamoğlu etkisine,
• Değişim söylemine oy veriyor.
Özellikle İstanbul, Ankara, İzmir örgütlerinin çoğu yeni yapıya kayarsa yeni parti kısa sürede ana muhalefet olur.
2. Sert İç Savaş Senaryosu (CHP erir)
Eğer:
• İki taraf birbirini “ihanet”, “kayyum”, “saray operasyonu” gibi sert söylemlerle yıpratırsa,
• Belediyeler bölünürse,
• Aday krizi çıkarsa,
o zaman tablo şöyle olabilir:
• CHP: %6–9
• Yeni parti: %14–20
• Kararsızlara kaçan eski CHP oyu: %8–10
Bu durumda iktidar bloğu ciddi avantaj kazanır.
1990’lardaki:
• Demokratik Sol Parti
• Sosyal demokrat Halkçı Parti
• CHP bölünmesi benzeri bir etki oluşabilir.
3. “Yeni Merkez Parti” Patlaması Senaryosu (sürpriz ihtimal)
Eğer yeni yapı:
• Sadece CHP’lileri değil,
• İYİ Parti merkezini,
• Kararsız milliyetçileri,
• Genç seçmeni,
• Şehirli muhafazakârları da toplarsa,
o zaman:
• Yeni parti: %28–35
• CHP: %5–8
Gibi dramatik bir dönüşüm olabilir.
Bu senaryonun gerçekleşmesi için:
• Ekrem İmamoğlu etkisinin sürmesi,
• Mansur Yavaş desteği,
• Ekonomik kriz,
• Erken seçim atmosferi,
• Genç seçmen mobilizasyonu
Gerekiyor.
Şu anki psikolojik hava ne gösteriyor?
Sahadaki ilk reaksiyonlara bakınca:
• Tabanın önemli kısmı “marka CHP ”den çok “değişim kadrosuna yakın duruyor.
• Özellikle sosyal medyada ve genç seçmende “seçilmiş CHP vs atanmış CHP” dili güçleniyor.
Bu yüzden olası bir bölünmede:
• Tabelayı alan taraf değil,
• Belediyeleri ve saha örgütünü alan taraf avantajlı olur.
Bugün seçim olsa ve bölünme gerçekleşse yaklaşık tablo:
Yapı Tahmini Oy
Yeni kurulan muhalefet partisi %20–27
CHP (eski yapı) %7–12
Kararsıza kaçan eski CHP seçmeni %5 civarı
Ama seçim 1–2 yıl sonraya kalırsa dengeler tamamen değişebilir.
Türkiye’de seçmen çok hızlı psikolojik kırılma yaşıyor:
• 6 ayda parti çökebiliyor,
• 6 ayda yeni hareket patlayabiliyor.
Özellikle ekonomik kriz derinleşirse “yeni merkez muhalefet” modeli ciddi büyüyebilir.
Siyasette bazen partiler değil, psikolojik eşikler bölünür.
Ve o eşik kırıldığında tabelalar yerinde kalsa bile seçmenin zihninde yeni bir dönem başlamıştır.”
“Türkiye’de siyaset artık sadece partiler arasında değil; algılar, psikolojik kırılmalar ve güç merkezleri arasında yaşanıyor.
Bir parti bölündüğünde bazen oylar değil, bütün dengeler yeniden yazılır.
Çünkü bu ülkede seçmen artık sadece logoya değil; güce, vizyona, krizi yönetebilen kadroya ve geleceği okuyabilen akla oy veriyor.”
Sedat Eriş Yazdı
Başkent Bülten Gazetesi Yayın Yönetmeni • ASİM Başkanı
